“NATURANING XARAKTERLI XUSUSIYATLARINI OCHIB BERISH” - Abdullayev Alimardon Xaydarovich; Ikromova Mavludaxon (The Conference Hub, 2025)
Ushbu ilmiy maqola naturaning xarakterli xususiyatlarini ochib berish jarayonining nazariy, optik, fiziologik va badiiy-metodik asoslarini chuqur tahlil qiladi hamda tasviriy san’atda naturani ko‘rish, idrok qilish va obrazga aylantirish mexanizmlarini ilmiy nuqtayi nazardan yoritadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi — natura obyektlarining konstruktiv, plastika, koloristik, yorug‘–soya, faktura, fazoviy va kompozitsion xususiyatlarini ilmiy mezonlar asosida tahlil qilish, ularning individial xarakterini aniqlash va tasvirda realistik hamda obrazli ifodalash usullarini ilmiy asoslashdan iborat. Maqolada geometriya, optika, fizika, ko‘ruv fiziologiyasi, psixologiya, plastika anatomiya va kompozitsiya nazariyasi kabi fanlarning tasviriy san’atga ta’siri chuqur ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda Hubel–Wieselning vizual korteks modeli, Goldsteinning idrok psixologiyasi, Helmholtzning optik qonuniyatlari, Leonardo da Vinchining naturani kuzatish tamoyillari, Ittenning koloristika tizimi va Gombrichning obraz qurish nazariyasi asosiy ilmiy tayanch bo‘lib xizmat qildi. Ushbu maqola naturaning xarakterini aniqlash jarayoni tasviriy san’atning eng murakkab, eng ilmiy asoslangan va eng ko‘p qatlamli bosqichi ekanini ilmiy asoslaydi.
Keywords: natura, xarakter, idrok, plastika, yorug‘–soya, fazo, koloristika, shakl, optika, obraz.