“TASVIRLASHNING ASOSIY QONUN-QOIDALARI: PERSPEKTIVA, PLASTIK ANATOMIYA VA YORUG‘–SOYA MUNOSABATLARI”

Abstract

Ushbu ilmiy maqolada tasviriy san’atda tasvirlashning asosiy qonun-qoidalari — perspektiva, plastik anatomiya va yorug‘–soya munosabatlarining nazariy, amaliy va ilmiy jihatlari chuqur tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi fazoviy chuqurlikni chiziqli, havo va konstruktiv perspektiva qonunlari asosida modellashtirish, inson tanasi va obyektlarning plastik tuzilishini anatomiya va morfologiya tamoyillari bilan izohlash, yorug‘likning fizik-optik xususiyatlariga asoslangan holda shaklning hajmiy ifodasini aniqlashdan iborat. Maqolada tasvirlashning ilmiy mezonlari Euclid, Descartes, Dürer, Leonardo da Vinchi, Helmholtz, Lambert, Hubel–Wiesel kabi olimlar tamoyillari orqali asoslanadi. Perspektiva qonunlari yordamida fazo konstruktiv modellashtiriladi, plastik anatomiya orqali figuraning tektonik barqarorligi aniqlanadi, yorug‘–soya tahlili esa shaklning optik va fizik asoslarini ochib beradi. Mazkur tadqiqot tasviriy san’atning nazariy poydevorini ilmiy asoslashga, tasvirlash jarayonini matematik, optik, anatomik va psixologik mezonlar bilan mustahkamlashga qaratilgan.